Wystąpienie: Arkadiusz Myrcha

Dziękuję bardzo.

Dziękuję tym wszystkim, którzy, dostrzegając ogromne zalety, które wypływają z tej ustawy, i propozycje dotyczące uporządkowania, rozszerzania, stosowania instytucji konsensualnego zakończenia sprawy postępowania karnego na etapie postępowania sądowego czy też wprowadzenia nowych instytucji na etapie postępowania przygotowawczego, odnieśli się merytorycznie do tego projektu.

Odpowiem na kilka pytań, które tutaj padły. Przede wszystkim chciałbym wyraźnie zaprzeczyć i jakby postawić tamę, jeśli chodzi o takie określenia jak wrzutki czy typu: dodawane albo przynajmniej jeśli chodzi o stwarzanie pozoru dodawania przepisów na ostatnią chwilę itd. To jest projekt ustawy przygotowany przez komisję kodyfikacyjną wiele miesięcy temu, który w takim kształcie przeszedł całą procedurę legislacyjną, całe procedury: rządową, konsultacyjną, uzgodnieniową. Nie ma tutaj przepisów, które na jakimś ostatnim etapie postępowania nagle by się pojawiły itd. Przeciwnie, to jest konstrukcja, która legła u podstaw w ogóle wprowadzania do postępowania karnego zasady konsensualizmu i jej rozszerzania. Mówię o tym po to, żebyśmy tutaj wszyscy mieli jasność.

Jeżeli chodzi o możliwość stosowania rozwiązania konsensualnego, to jakie jest obecnie, chociażby dzisiaj, czyli na etapie postępowania sądowego, w ogóle uzasadnienie tego, żeby sąd uwzględnił wniosek, czy to kierowany przez prokuratora w trybie art. 335 czy też przez oskarżonego na podstawie art. 338 czy art. 387? Przede wszystkim chodzi o to, żeby takie skazanie osiągnęło cele kary. I propozycja, która została wprowadzona tutaj w art. 343c, dotyczy stworzenia pewnych dodatkowych mechanizmów, które dzisiaj w Kodeksie postępowania karnego czy w Kodeksie karnym istnieją, chodzi o to, żeby w konkretnych przypadkach móc na warunkach określonych przez sąd dokonać ugodowego zakończenia postępowania przy jednoczesnym osiągnięciu celów kary. A co jest celem kary? Nie tylko ten wymiar penalny, ale przede wszystkim, jeśli chodzi o przestępstwa, czy to dotyczące piratów drogowych, czy osób popełniających przestępstwa seksualne... Jednym z celów kary jest tu chociażby odizolowanie takich osób, grupy sprawców, w przypadku których doszło do popełnionego czynu. Czy rezygnując z takiego środka karnego można osiągnąć cel kary? Nie. Po prostu wtedy nie spełni się podstawowego warunku ugodowego zakończenia postępowania karnego, jeśli zrezygnuje się z takiego środka karnego. W tych sprawach sąd nie mógłby w ogóle zastosować takiej konstrukcji, której możliwość zastosowania daje art. 343c, bo nie osiągnąłby podstawowego celu kary jako takiej, jak w przypadku skazania sprawcy za czyny, o których państwo mówicie.

Więc prosiłbym... Oczywiście to jest wilcze prawo opozycji, żeby szukać dziury w całym i doszukiwać się takich wizji, które nie powinny, nie mają prawa się zmaterializować.

(Poseł Paweł Jabłoński: To po co dodaliście...)

Tak samo jest, jeśli chodzi o przepadek. Słyszę tu, że w tej kadencji była jakaś nieudana próba złagodzenia tych przepisów, tymczasem jedyna ustawa, nad jaką w tym zakresie w Sejmie procedowano, to rozszerzenie przepisów dotyczących przepadku pojazdów.

(Poseł Paweł Jabłoński: ...musiał wycofać się z tego.)

Ale to państwo powiedzieliście, że my już w tej kadencji próbowaliśmy w Sejmie zliberalizować te przepisy, a jedyna ustawa, jaka tutaj była w tym zakresie procedowana, rozszerzyła stosowanie przepadku pojazdów. Zgadza się, panie pośle?

(Poseł Paweł Jabłoński: Nie zgadza się.)

Ja jestem bardziej ciekawy, jak państwo wtedy głosowaliście, bo przypomnę, że w ustawie, nad którą procedowaliśmy już wiele miesięcy temu, rozszerzyliśmy stosowanie przepadku pojazdów w przypadku sprawców przestępstw komunikacyjnych w ten sposób, że pozostawiliśmy obligatoryjny przepadek w przypadku tych sprawców, którzy mają w momencie popełnienia czynu przynajmniej 1,5 promila alkoholu we krwi, i rozszerzyliśmy to na możliwość fakultatywnego przepadku pojazdów w przypadku tych wszystkich, którzy mają poniżej 1,5 promila, ale są w stanie nietrzeźwości, czyli mają powyżej 0,5 promila. Mam nadzieję - przepraszam, że teraz tego nie pamiętam - że tym razem państwo poparliście te rozwiązania. Bo w przypadku wielu innych ustaw, gdzie zaostrzaliśmy kary za ataki na funkcjonariuszy, na żołnierzy, na ratowników medycznych, głosowaliście państwo przeciwko. Przypominam: kiedy zaostrzaliśmy kary za pożary, państwo głosowaliście przeciwko. Mam zatem nadzieję, że dzisiaj te krokodyle łzy, które wylewacie... Mam nadzieję, że kiedy głosowaliśmy nad tamtą ustawą, państwo te przepisy poparliście.

Pan poseł Krajewski pytał o statystyki.

(Poseł Jarosław Krajewski: Na piśmie...)

Oczywiście one są dostępne na stronach ministerstwa, niemniej jednak nie doprecyzował pan, o które postępowania chodzi: karne, cywilne czy gospodarcze.

(Poseł Jarosław Krajewski: Postępowania karne.)

W przypadku postępowań karnych, jeśli chodzi o sądy rejonowe i okręgowe, w obecnym roku jesteśmy mniej więcej w sytuacji zbliżonej do sytuacji z roku poprzedniego i sprzed 2 lat. Widzimy widoczne postępy oczywiście w sprawach frankowych. Tutaj mamy zdecydowane przyspieszenie i wydaje się, że widnieje na horyzoncie w ogóle bardzo realna wizja uporania się z tymi postępowaniami. Mamy wyraźne przyspieszenie w sprawach gospodarczych. Tu widać, że na poziomie sądów rejonowych i okręgowych jest przyspieszenie.

W kilku grupach postępowań udało się przynajmniej wyhamować tę tendencję wzrostową, która była widoczna. Więc wychodzimy powoli na prostą, ale to jest zawsze suma wielu czynników. To nie jest kwestia zawsze jednej ustawy czy jednego rozwiązania organizacyjnego, chociażby poprzez większą grupę asystentów, bo przypomnę, że do systemu przez ostatnie 2 lata trafiła rekordowa liczba asystentów sędziów, która dzisiaj wynosi już przeszło 5 tys. osób, a w 2023 jeszcze to było poniżej 3 tys. Suma różnych zdarzeń, w tym cyfryzacja, sprawia, że powoli wychodzimy na prostą.

Pan poseł Woś raczył przypomnieć tutaj sprawę chyba pani notariusz i sytuację, która była opisywana medialnie. Wspomnę, że opisywana przez pana posła sprawa nie byłaby objęta przepisami tej ustawy. Może pan by tego nie sprawdzał, ale ja to zrobiłem, więc zanim pan wyjdzie na mównicę następnym razem, oskarży projekt, że my próbujemy coś tym projektem załatwić, to proszę sprawdzić, czego dotyczy tamta sytuacja.

(Poseł Michał Woś: Pani Wrzosek tak samo...)

271 § 1 i 3. A ten projekt nie obejmuje czynów, o których mówił pan z mównicy. Tak więc mam nadzieję, że więcej pan tego błędu po prostu nie popełni.

Szanowni Państwo! Oczywiście tak jak wspomniałem, my jesteśmy na samym początku procedowania nad tym projektem. Ja zawsze deklaruję przy każdej ustawie, że jesteśmy otwarci na wszelkie głosy, głosy krytyczne i te głosy, które czasami stawiają pewne propozycje pod znakiem zapytania. Zawsze jesteśmy otwarci, żeby nad nimi pracować, doskonalić je, żeby finalny kształt, który będzie przedstawiony Izbie w trzecim czytaniu, nie wzbudzał kontrowersji. Tak więc my sobie wynotowaliśmy wszelkie uwagi, głosy krytyczne i w toku prac sejmowych, jeżeli będzie ku temu sposobność i większość, i będą do tego argumenty, będziemy ten projekt po prostu w tym zakresie poprawiać, tak żeby faktycznie na finiszu już tych wątpliwości nie było. (Oklaski)