Wystąpienie: Aleksander Mikołaj Mrówczyński

2 października Chojniczanie w Narodowym Dniu Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej 1939 r. - święto ustanowione decyzją Sejmu RP w dniu 13 stycznia 2023 r. - oddali hołd pomordowanym w 1939 r. mieszkańcom powiatu chojnickiego.

Chojnice, jako miasto graniczne, zostały w sposób szczególny doświadczone już w pierwszych tygodniach wojny. Niemiecka organizacja paramilitarna Selbstschutz zapisała się jako krwawa jednostka delegowana do egzekucji w podchojnickiej Dolinie Śmierci na Polach Igielskich. To tutaj na początku października 1939 r. niemieccy oprawcy rozstrzeliwali księży, nauczycieli, samorządowców, urzędników i przedsiębiorców oraz działaczy organizacji społecznych m.in. z Chojnic, Brus, Czerska i okolicznych miejscowości. Zwłoki zamordowanych zostały zakopane w transzejach i rowach przeciwczołgowych przygotowanych przez obrońców miasta w sierpniu 1939 r. Wśród ofiar niemieckiego bestialstwa byli również pacjenci miejscowego zakładu dla osób psychicznie chorych. Ekshumacje zwłok odbyły się w lipcu 1946 r.

Miałem zaszczyt wraz z małżonką, radnymi Prawa i Sprawiedliwości, Chojniczanami spotkać się na chojnickim Cmentarzu Ofiar Zbrodni Hitlerowskich, aby na grobach zamordowanych złożyć kwiaty i zapalić znicze, w symboliczny sposób oddając im hołd i modląc się za ich dusze. To na tym cmentarzu 2 września 2024 r. odbył się ostatni akt dramatu Chojnic z jesieni 1939 r. - w niezwykle uroczystym pochówku pochowano ekshumowane w Dolinie Śmierci w ciągu 2 lat (2022-2023) szczątki ofiar niemieckiego ludobójstwa z początku wojny i kilku tygodni przed wkroczeniem Sowietów do Chojnic w styczniu 1945 r.

To bardzo ważne, aby pamiętać o tych strasznych wydarzeniach, o tym, do czego prowadzi chora ideologia mówiąca o "podludziach". Musimy wspominać, edukować, aby nigdy więcej takie mordy i terror nie wydarzyły się. Niech tragiczna historia Chojnic, Piaśnicy, lasów pod Szpęgawskiem, Mniszka, Radzimia i innych miejsc, gdzie jesienią 1939 r. Niemcy mordowali naszych rodaków, będzie przestrogą dla potomnych, a hasło "Nigdy więcej wojny!" będzie mottem nas wszystkich.